Mudra’s: yoga voor je handen

on

jnana mudra in maanboom

Mudra’s zijn handhoudingen die een bepaald effect hebben op lichaam en bewustzijn. Een van de bekendste is de jnana of chin mudra, duim en wijsvinger op elkaar en de andere drie vingers gebundeld (al wordt dat laatste vaak vergeten). Deze mudra zou voor meer concentratie zorgen. Lange tijd heb ik hier sceptisch naar gekeken, ik heb nog al een sterke ratio en redeneer graag. Wanneer je de werking van mudra’s wilt uitleggen op een wetenschappelijke manier kom je in de knel. Er is gewoonweg nauwelijks onderzoek naar gedaan. Het is nog steeds taboe in de wetenschappelijke wereld om onderzoek te doen naar alternatieve geneeswijzen.

Wanneer ik het dan toch zou proberen kom ik het volgende tegen:

De zenuwen vanuit de handen nemen een groot gebied in in de hersenen, de informatie die vanuit de handen komt is dus significant voor het hele systeem. De “homunculus” op de afbeelding is een representatie van de ruimte die lichaamsdelen innemen in het sensorische deel (de input) van de hersenschors. Je kunt zien dat de handen veel meer ruimte innemen dan de rest van het lichaam.

Homunculus 2

Door zenuwen te strekken beïnvloed je de impuls die erdoorheen loopt. Zenuwen lopen gekronkeld door het spierweefsel, door ze te strekken verloopt de impuls sneller en gemakkelijker. Maar of het strekken van een zenuw in de hand invloed kan hebben op organen kon ik niet vinden. Wel vond ik het volgende op de website van een fysiopraktijk CentroFysioMedico:

“Nu weten we dat het ontstaan van deze pijnlijke zones (Haedse Zones) berust op een reflex tussen organen en huid (viscero-cutane reflex). Omgekeerd kunnen we het orgaan via prikkeling van de huid beïnvloeden (cuto-viscerale reflex). De relatie tussen bepaalde inwendige organen en huidzones is al omstreeks het jaar 1900 beschreven door de Engelse neuroloog Head.

Nu is bekend dat de weg terug van huid naar orgaan verloopt via het autonome zenuwstelsel (somato-sympatische reflex). Via deze weg kunnen we door prikkeling van de huid een orgaan beïnvloeden. Ook de werking van bijvoorbeeld de bindweefsel massage berust op het bestaan van deze reflexen.”


1. Viscero-somatische weg. Prikkels uit de ingewanden fasciliteren motorneuronen van dwarsgestreepte spieren (hypertonie): diagnostisch belang. 2. Somato-vicerale weg. Prikkeling van het lichaamsoppervlak heeft invloed op de ingewanden: therapeutisch belang. Bron: Segmentale verschijnselen van Dr. B. van Cranenburg. Bohn, Scheltema & Holkema, tweede druk 1987 De laatste decennia is veel informatie verschenen over de precieze biologische aard van deze punten. Ook is er veel inzicht gekomen in de specifieke biologische werking van de punten, bijvoorbeeld op het niveau van de hersenen.

headse zones

De handen bevatten ook een heleboel van deze drukpunten. Door op deze punten te drukken of ze te masseren kun je dus organen stimuleren. Hierop is de acupressuur en handreflexologie gebaseerd, vormen van eeuwenoude Traditionele Chinese Geneeskunde. Deze drukpunten zijn vaak gevoelige plekken. Door massage of druk ontstaat er vaak ook een pijnprikkel die aanmaak van endorfine stimuleert, een neurotransmitter, die zorgt voor pijnstilling en een gevoel van geluk.

Ik ben natuurlijk geen arts, en dit is in hoeverre ik dit begrijp en in “jip&janneke” taal kan overbrengen. Toch heb ik in de wetenschap niet kunnen vinden hoe een mudra werkt. De wetenschap gaat dan ook alleen over materie. Men heeft nog nooit kunnen bewijzen of meten dat er iets bestaat als een bewustzijn, terwijl dit al milennia lang is ervaren door mensen. Er is meer dan alleen het lichaam, meer dan alleen materie. En dat kun je alleen ervaren. Daarom heb ik me er ook maar bij neergelegd dat niet alles te verklaren is met wetenschappelijk onderzoek en ben ik gewoon mudra’s gaan doen. En wat ik heb ervaren kan niemand meer van me afpakken. Hoe het werkt weet ik niet, maar dat het werkt weet ik wel!

Van deze drukpunten wisten ze in het Oosten al lang, maar zij leggen het uit aan de hand van het meridiaansysteem in China en het nadisysteem in India. Subtiele banen die levensenergie vervoeren, vaak gelijklopend met bloed- en zenuwbanen. Hierop zijn hapkido (aziatische vechtsport gebaseerd op drukpunten), acupunctuur, acupressuur, shiatsu en reflexologie gebaseerd. In mijn blogbericht over Pranayama lees je meer over nadi’s. Sommige fysiotherapeuten werken ook met drukpunten, zij noemen het Haedse Zones, triggerpoints of spanningsknopen in spieren die ontstaan door overbelasting.

hand reflexology chart

Op de afbeelding zie je reflexzones in de hand volgens de reflexologie. Je kunt zien dat de hand het hele lichaam spiegelt. Heb je hoofdpijn? Masseer je duim. Of laat eens een keer i.p.v. Je rug, je handen masseren (of geef een handmassage), zo heeft het hele lichaam er baat bij.

rug van de hand
Rug van de hand

De drukpunten in de acupressuur zijn iets anders dan die van de reflexologie. Het gaat hier om de meridianen die door het lichaam lopen. Er komen een aantal belangrijke meridianen uit in de hand, zoals bijvoorbeeld die van de dikke darm in de wijsvinger. Tegen verstopping helpt het om je arm uit te strekken naar opzij en je wijsvinger op te steken, dit is de suchi mudra. Je voelt een rekking in die vinger. Houdt zolang vast totdat je voelt dat er iets gebeurt in de onderste regionen, het werkt meteen!

palm van de hand
Palm van de hand

Elke vinger heeft zijn eigen betekenis. Er zijn verschillende opvattingen over welke vinger waar voor staat, daarom zal ik dat niet beschrijven, maar laat ik het je zelf uitzoeken. Ik denk dat een vinger niet per definitie voor één ding staat, zoals bijvoorbeeld een element, planeet of chakra, maar dat de vinger in elke mudra een andere betekenis kan krijgen. In India zijn mudra’s een gebruikelijk onderdeel van alledaagse en religieuze communicatie. Maar ook hier hebben we handhoudingen die we dagelijks gebruiken: wijzen met de wijsvinger, wordt vaak gezien als onbeleefd. Je wijsvinger opsteken kan betekenen dat je een idee of een vraag hebt. De duim opsteken is een positief gebaar, terwijl het opsteken van de middelvinger andere gevoelens oproept.

jnana mudra

Mudra betekent naast handhouding ook zegel. Elke mudra symboliseert iets. Een mudra hoeft niet een houding te zijn met de hand, het kan ook een houding zijn van het lichaam, zoals de yoga mudra of prana mudra of een houding van de ogen, zoals de shambhavi mudra. De bekende Jnana mudra heeft de volgende, prachtige betekenis:

De pink, ringvinger en middelvinger symboliseren de materie. In de yogafilosofie wordt materie opgedeeld in 3: tamas (bouwstoffen), rajas(beweging) en sattva (essentie en schoonheid). Bijvoorbeeld: de wortels van de plant zijn tamas, de steel groeit, dit is rajas, de bloeiende bloem is de essentie van de plant, waar het om gaat, dit is sattva. Deze drie vingers zijn gestrekt en aan elkaar gesloten, je bundelt de materie. Zo laat je zien dat je jouw materie beheerst, jouw lichaam beheerst als een instrument, je kent de mogelijkheden en weet deze toe te passen.

De wijsvinger symboliseert jouw zelf, je ik. En die verbind je met je duim, die staat voor het hogere zelf, het goddelijke, de kosmos, of hoe je het ook wilt noemen.

Zo beeld deze mudra het doel uit van yoga: je lichaam leren kennen en beheersen, en je zelf leren kennen en verbinden met iets dat jouw zelf overstijgt.

Op de Saswitha Yogaopleiding worden de handen de werktuigen van het hart genoemd. Handen kunnen troosten en helen. Wanneer je pijn hebt, is de eerste reactie vaak je hand erop leggen. Er gaat van de handen een kracht uit, misschien heb je dit ook wel eens ervaren wanneer iemand een hand op je schouder legde toen je je niet zo goed voelde. Wanneer je mudra’s doet ben je in contact met het liefdevolle bewustzijn van het hart.

In de volgende post Mudra’s vind je een paar mudra’s om zelf te doen.

anjali mudra

 

Bronnen:

 

  • Sawitha Opleiding voor Yoga en Wijsbegeerte

http://yoga-saswitha.nl/

  • Mudra’s:

http://www.mudravigyan.com/Mudra.html#4

  • Taboe in de wetenschap:
  • Acupressuur:

http://www.hankido.nl/hapkido/drukpunten/

http://cfmedico.com/behandelingen/acupressuur/

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s